ท้องอืดท้องเฟ้อบรรเทาด้วย ข้าวต้มจตุรมิตร

ท้องอืดท้องเฟ้อบรรเทาด้วย ข้าวต้มจตุรมิตร (Health & Cuisine)
เรื่อง และสูตร : อาจารย์วันทนี ธัญญา เจตนธรรมจักร เรียบเรียง : สิทธิโชค ศรีโช ภาพ : อัศวิน นรินท์ชัยรังษี สไตล์ : พิมฝัน ใจสงเคราะห์

          ผู้สูงอายุในครอบครัวใครหลายคนอาจประสบปัญหาท้องอืดท้องเฟ้อหรือจุกเสียด แน่นท้องหลังรับประทานอาหารในช่วงมื้อเย็นกันใช่ไหมคะ จนบางครั้งอาการดังกล่าวทำให้ปวดท้องได้ ทั้ง ๆ ที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับความเจ็บป่วยจากโรคในช่องท้องแต่อย่างใด สาเหตุของอาการดังกล่าวเกิดขึ้นจากอะไรนั้น ดิฉันมีข้อมูลมาฝากคุณผู้อ่านกันค่ะ

          แพทย์ แผนไทยมองว่า อาการท้องอืดท้องเฟ้อ แน่นท้องหลังรับประทานอาหารในผู้สูงอายุนั้น เกิดจากการย่อยอาหารไม่สมบูรณ์เนื่องมาจาก ไฟธาตุที่เกี่ยวกับการย่อยอาหารนั้นลดลง อันเนื่องมาจากปัจจัยหลายอย่าง ทั้งจากอายุที่มากขึ้นและความเสื่อมของร่างกาย อาทิ ฟันที่ใช้ในการบดเคี้ยวหลุดร่วงไป ลำไส้เคลื่อนไหวตัวช้าลงหรือไฟย่อยอาหารมีประสิทธิภาพลดลง (น้ำย่อยและกลไกที่เกี่ยวข้องกับการย่อยทำงานไม่ดีเท่าเดิม) หรืออาหารที่รับประทานนั้นมีเนื้อสัมผัสหยาบเหนียว มีไขมันสูง ตลอดจนการรับประทานอาหารที่มีธาตุหรือฤทธิ์เย็น เป็นต้น

          การแก้ปัญหาดังกล่าว ดิฉันขอแนะนำว่า ในมื้อเย็นควรรับประทานอาหารจำนวนน้อยและเป็นอาหารที่ปรุงสุก มีความอ่อนนุ่มย่อยง่าย ไม่รับประทานผักหรือผลไม้ที่มีฤทธ์ิเย็น เช่น มะระ ฟัก แตงต่าง ๆ ผักดิบใบเขียว เช่น บัวบก แต่สามารถรับประทานผักดิบจำพวกสะระแหน่ โหระพา ผักแพว ขิงสด ซึ่งมีน้ำมันหอมระเหยอยู่ในตัวได้ ซึ่งช่วยเพิ่มการหลั่งน้ำย่อยและ เพิ่มประสิทธิภาพของการทำงานทั้งกระเพาะอาหารและลำไส้ได้ดี ไม่รับประทานน้ำอัดลมหรือของหมักดอง อาหารมันที่ย่อยยาก เลือกดื่มน้ำขิงเพื่อช่วยขับลมและอุ่นกระเพาะอาหารให้ลำไส้ทำงานได้ดีขึ้น เท่านี้ก็หมดห่วงเรื่องท้องอืด จุกเสียด แน่นท้องในผู้สูงอายุได้แล้ว

          และหากใครยังคิดรายการอาหารจากข้อจำกัดที่กล่าวมาไม่ออก ดิฉันก็มีอาหารจานสบายท้อง รับประทานได้ทั้งในผู้สูงอายุและในผู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับอาการ ท้องอืด ท้องเฟ้อ มาฝากกัน นั่นก็คือ "ข้าวต้มจตุรมิตร" ข้าวต้มเนื้อนุ่มจากข้าวสวย ลูกเดือย และมันเทศ เคล้ากับโปรตีนย่อยง่ายจำพวกปลา กุ้ง ปู และวิตามินจากผักที่ต้มลงไปหลายชนิด โรยหน้าด้วยหัวไช้โป๊วสับผัดกับขิงข่า เพิ่มกลิ่นหอม ช่วยย่อย และขับลมได้เป็นอย่างดีเชียวค่ะ


สิ่งที่ต้องเตรียม (สำหรับ 2 ที่)

           ข้าวสวย 1 ถ้วย

           เนื้อปูนึ่งสุก 30 กรัม

           กุ้งแกะเปลือก 4 ตัว

           เนื้อปลาเก๋าลวก 60 กรัม

           เนื้อปลากะพงลวก 60 กรัม

           ลูกเดือยต้มสุก 30 กรัม

           มันเทศดิบ ปอกเปลือกหั่นเต๋า 60 กรัม

           แครอทหั่นเต๋า 30 กรัม

           เห็ดหอมแห้งแช่น้ำจนนิ่มหั่นเต๋า 3 ช้อนโต๊ะ

           บรอกโคลีหั่นเต๋า 3 ช้อนโต๊ะ

           ตังฉ่ายสับ 1 ช้อนโต๊ะ

           กระเทียมสับ 3 ช้อนโต๊ะ

           พริกไทยป่น 1-2 ช้อนชา

           ซีอิ๊วขาว 2 ช้อนโต๊ะ

           น้ำซุปกระดูกหมูหรือซุปไก่ 3 ถ้วย

           ขึ้นฉ่ายหั่นซอยสำหรับโรยหน้า 2 ช้อนชา

           ขิงซอยสำหรับโรยหน้าตามชอบ


สิ่งที่ต้องเตรียม (สำหรับเครื่องโรยหน้าข้าวต้ม)

           ขิงแก่สับ 4 ช้อนโต๊ะพูน

           หัวไชโป๊วสับ 1 ช้อนโต๊ะ

           ข่าแก่โขลกละเอียด 1 ช้อนชา

           น้ำมันสำหรับผัด 1 ช้อนโต๊ะ

วิธีทำ

          1. ผัดส่วนผสมสำหรับโรยหน้าข้าวต้มรวมกันจนหอม ตักขึ้น พักไว้

          2. รินน้ำซุปใส่หม้อ ยกขึ้นตั้งไฟกลางจนเดือด ใส่มันเทศ ลูกเดือย แครอต บรอกโคลี เห็ดหอม ปรุงรสด้วยซีอิ๊วขาว ใส่ตังฉ่ายลงไป แล้วใส่ข้าวสวยลงไป รอจนเดือดจึงใส่เนื้อปลา กุ้ง ปู ตามด้วยโรยพริกไทย แล้วตักใส่ชาม โรยขึ้นฉ่าย ขิงซอย และส่วนที่ผัดลงบนข้าวต้ม 1 ช้อนโต๊ะ ก่อนรับประทาน

          Tips : 

          ข้าว ต้มสำหรับผู้สูงอายุไม่ควรให้มีรสเค็มมาก เวลารับประทานอาจโรยพริกไทยเพิ่มได้เพื่อให้มีรสเผ็ดร้อนเนื่องจากตังฉ่ายมี รสเค็มอยู่แล้ว ส่วนไชโป๊วนั้นก็มีทั้งรสเค็มและหวาน

          การนำขิงและข่าไปผัดกับน้ำมันทำให้มีกลิ่นหอมและได้น้ำมันจากขิงและข่าช่วยเสริมฤทธิ์ในการย่อยได้ดี

          กระเทียม ขับลมในลำไส้ แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียดแน่นท้อง ช่วยย่อยอาหาร ลดไขมันในเลือด

          ขิง ช่วยขับลมในลำไส้ แก้จุกเสียด แน่นท้อง บำรุงธาตุ แก้อาการคลื่นไส้อาเจียน แก้ปวดท้อง

          ข่า ช่วยขับลมในกระเพาะและลำไส้ แก้อาการปวดบิดมวนในลำไส้ ดับกลิ่นคาว แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ

          พริกไทย ขับลมในท้อง แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ แก้จุกเสียดแน่นท้อง บำรุงธาตุ

ที่มาจาก : Health & Cuisine